Neue sudlinie te Den Helder

In 1942 besloten de Duitsers om het Verteidigungsbereich Den Helder tot ten zuiden van Julianadorp uit te breiden. Vanaf de Noordzee tot voorbij het Noordhollands Kanaal werd een nieuwe linie aangelegd naar de toen modernste maatstaven. Het bevatte maar liefst 87 werken.

Het begint in het oosten met een Panzermauer (anti tankmuur) die liep vanaf het strand door de duinen tot aan de Zanddijk. In de tankmuur werd een tweetal bunkers geschutsbunkers ingebouwd van het type 653 Schartenstand für 5 cm KwK. Vanuit deze twee bunkers kon het duingebied naar zuiden bestreken worden.

Op de eerste duinenrij aan de Zandijk gaat de tankmuur over in een Höckerhindernis (anti-tankversperring) ook wel Drachenzähne (draketandversperring) genoemd.

De Zandijk kon eveneens afgesloten met een tankversperring.

Na de doorgangsversperring aan de Zandijk liep de Höckerhindernis nog een stukje verder de weilanden in. De Höckerhindernis is van het type 1942 met 5 rijen drakentanden in gewapend beton. Deze Panzerriegel type Esbjerg is bestand tegen tanks tot 52 ton.

Höckerhindernis in de duinen

Vanaf hier werd een Panzergraben (tankgracht) gegraven tot aan het Noordhollands Kanaal. Hieraan werden diverse Ständige bunkers gebouwd met veel dikkere muren en plafonds als de tot dan gebouwde V.F.-werken.

Aan weerszijden van de Rijksweg was een stukje Höckerhindernis en de weg kon eveneens afgesloten worden met een tankversperring.

Bij de brug over het Balgzand kanaal werd eveneens een tankmuur gebouwd. De wegversperring was in de tankmuur ingebouwd.

Daar in 1944 al een schaarste aan beton optrad, werden houten "bunkers" in de omgeving van de Panzergraben gebouwd. Deze Feldmäßiger Ausbau (F.) zijn veldwerken bestaande uit opgeworpen aarde en hout en/of dunwandig metselwerk van tijdelijke aard.

28 à 30 woononderkomens, boven de grond in de weilanden, zoals hieronder op de tekening is weergeven.
±75 ammunitie bergplaatsen in de tanklinie ingebouwd
± 100 bergplaatsen in de tanklinie ingebouwd

Zij werden allen geruimd in juli 1945 onder aantekening dat omwonenden ook al wat materiaal "gejut" hadden.

Houten woononderkomens

Van de Neue Südlinie herinneren nog een aantal verdedigingswerken:

tankmuur in de duinen (ondergewerkt/ondergestoven)
de daarin gebouwde twee bunkers van het type 653
een groot gedeelte van de Höckerhindernis
slechts een klein stukje van de Panzergraben ten westen van de Rijksweg
een gedeelte tankmuur bij het Balgzand kanaal

Panzermauer bij het Balgzand kanaal (juli 1995)

BRV-complex M:

M 1	Betonplaat	M 44	Bergplaats
M 2	Open geschutopstelling, 15 cm S.K. L/35 (h)	M 45	38/3865/502 Gevechtsschuilplaats (Doppelgruppenunterstand)
M 3	Betonplaat	M 46	Bergplaats
M 4	Eenmansgat	M 47	Bergplaats
M 5	35a/3849/680 Kanonkazemat (Schartenstand für 7,5 cm Pak 40 ohne Nebenräume)	M 48	Watertankbergplaats
M 6	Woonschuilplaats	M 49	Tobroek
M 7	Watertankbergplaats	M 50	Woonschuilplaats
M 8	Tobroek	M 51	37/3870/502 Gevechtsschuilplaats (Doppelgruppenunterstand)
M 9	Klinkerweg	M 52	Watertankbergplaats
M 10	Tobroek	M 53	Woonschuilplaats
M 11	Woonschuilplaats	M 54	Tobroek
M 12	Watertankbergplaats	M 55	Bergplaats
M 13	Tobroek	M 56	Natte tankgracht (Wasserpanzergraben)
M 14	Tobroek	M 57	Tankversperring (Höckerhindernis)
M 15	Woonschuilplaats	M 58	37/3872/621 Gevechtsschuilplaats (Gruppenunterstand)
M 16	Watertankbergplaats	M 59	Watertankbergplaats
M 17	Woonschuilplaats	M 60	Privaatgebouw
M 18	Tobroek	M 61	37/3871/134 Munitiemagazijn (Munitionsunterstand I)
M 18A	Tobroek	M 62	Open geschutopstelling, 15 cm S.K. L/35 (h)
M 19	37a/3846/680 Kanonkazemat (Schartenstand für 7,5 cm Pak 40 ohne Nebenräume)	M 63	38/3864/621 Gevechtsschuilplaats (Gruppenunterstand)
M 20	Woonschuilplaats	M 64	Watertankbergplaats
M 21	Watertankbergplaats	M 65	Woonschuilplaats
M 22	Woonschuilplaats	M 66	Marine Peilstelle
M 23	Tobroek	M 67	Bergplaats
M 24	37a/3847/680 Kanonkazemat (Schartenstand für 7,5 cm Pak 40 ohne Nebenräume)	M 68	Reinigingsgebouw
M 25	Veldversterking bestaande uit opgeworpen aarde	M 69	38/3862/134 Munitiemagazijn (Munitionsunterstand I)
M 26	Veldversterking bestaande uit opgeworpen aarde	M 70	Bergplaats
M 27	Klinkerweg	M 71	Privaatgebouw
M 28	Open geschutopstelling, 15 cm S.K. L/35 (h)	M 72	Watertankbergplaats
M 29	Bergplaats	M 73	38/3863/502 Gevechtsschuilplaats (Doppelgruppenunterstand)
M 30	37a/3848/680 Kanonkazemat (Schartenstand für 7,5 cm Pak 40 ohne Nebenräume)	M 74	Watertankbergplaats
M 31	Tobroek	M 75	38/3861/504 Remise voor pag (Pakunterstellraum mit Gruppe)
M 32	Woonschuilplaats	M 76	Bergplaats
M 33	Watertankbergplaats	M 77	36/3873/504 Remise voor pag (Pakunterstellraum mit Gruppe)
M 34	Tobroek	M 78	Watertankbergplaats
M 35	Tobroek	M 79	Reinigingsgebouw
M 36	Watertankbergplaats	M 80	Watertankbergplaats
M 37	Woonschuilplaats	M 81	Woonschuilplaats met overdekte toegang
M 38	Puin	M 81A	Keuken
M 39	Tobroek	M 82	Watertankbergplaats
M 40	Open uitkijkpost	M 83	Tobroek
M 41	Bergplaats	M 84	Tobroek
M 42	38/3845/680 Kanonkazemat (Schartenstand für 7,5 cm Pak 40 ohne Nebenräume)	M 85	Woonschuilplaats
M 43	Tobroek