Neue Südlinie

© J. van Tongeren, laatste bijwerking 8 december 2010

In 1942 besloten de Duitsers om het Verteidigungsbereich Den Helder tot ten zuiden van Julianadorp uit te breiden. Vanaf de Noordzee tot voorbij het Noordhollands Kanaal werd een nieuwe linie aangelegd naar de toen modernste maatstaven. Het bevatte maar liefst 87 werken.

Het begint in het oosten met een Panzermauer (anti tankmuur) die liep vanaf het strand door de duinen tot aan de Zanddijk. In de tankmuur werd een tweetal bunkers geschutsbunkers ingebouwd van het type 653 Schartenstand für 5 cm KwK. Vanuit deze twee bunkers kon het duingebied naar zuiden bestreken worden.

Op de eerste duinenrij aan de Zandijk gaat de tankmuur over in een Höckerhindernis (anti-tankversperring) ook wel Drachenzähne (draketandversperring) genoemd. De Zandijk kon eveneens afgesloten met een tankversperring.    Na de doorgangsversperring aan de Zandijk liep de Höckerhindernis nog een stukje verder de weilanden in. De Höckerhindernis is van het type 1942 met 5 rijen drakentanden in gewapend beton. Deze Panzerriegel type Esbjerg is bestand tegen tanks tot 52 ton.

Höckerhindernis in de duinen

Vanaf hier werd een Panzergraben (tankgracht) gegraven tot aan het Noordhollands Kanaal. Hieraan werden diverse Ständige bunkers gebouwd met veel dikkere muren en plafonds als de tot dan gebouwde V.F.-werken.

Aan weerszijden van de Rijksweg was een stukje Höckerhindernis en de weg kon eveneens afgesloten worden met een tankversperring.

Bij de brug over het Balgzand kanaal werd eveneens een tankmuur gebouwd. De wegversperring was in de tankmuur ingebouwd.

Daar in 1944 al een schaarste aan beton optrad, werden houten "bunkers" in de omgeving van de Panzergraben gebouwd. Deze Feldmäßiger Ausbau (F.) zijn veldwerken bestaande uit opgeworpen aarde en hout en/of dunwandig metselwerk van tijdelijke aard.

• 28 à 30 woononderkomens, boven de grond in de weilanden, zoals hieronder op de tekening is weergeven.

• ±75 ammunitie bergplaatsen in de tanklinie ingebouwd

• ± 100 bergplaatsen in de tanklinie ingebouwd

Zij werden  allen geruimd in juli 1945 onder aantekening dat omwonenden ook al wat materiaal "gejut" hadden.

 Houten woononderkomens

Van de Neue Südlinie herinneren nog een aantal verdedigingswerken:

• tankmuur in de duinen (ondergewerkt/ondergestoven)

• de daarin gebouwde twee bunkers van het  type 653

• een groot gedeelte van de Höckerhindernis

• slechts een klein stukje van de Panzergraben ten westen van de Rijksweg

• een gedeelte tankmuur bij het Balgzand kanaal

Panzermauer bij het Balgzand kanaal (juli 1995)

BRV-complex M:

Voor de nummers M1 t/m M28, M56 t/m M57 en M76 t/m M78: Klik hier !

Voor de nummers M62 t/m M65, M67 t/m M75 en M83 t/m M84: Klik hier !