Batterie Roi de Rome te Den Helder

Ten westen van het oude dorp Den Helder zijn in een periode van slechts achttien jaar op ongeveer dezelfde plek niet alleen verschillende batterijen gebouwd, ook kregen ze steeds andere namen. Dit omdat verschillende episoden van de Nederlandse geschiedenis elkaar in snel tempo opvolgden: de Bataafse Republiek, het Koninkrijk Holland, de inlijving bij het Franse Keizerrijk en uiteindelijk het Verenigd Koninkrijk.

De Constitutie

In 1796 werd onder de naam "de Constitutie" een batterij aangelegd op de Zeedijk, ten westen van het dorp Den Helder. *1) Na een openbare inschrijving werd daaraan in 1804 toegevoegd een stenen kogelgloeioven à Réverbère en een aarden omwalling. De aanneem som: f. 1.124,-. *2)

Batterie Côte le Réperateur (Hersteller)

Batterie Côte le Réperateur in 1810:

a. Magasins à Paudre (Kruidkelders), b. Hangards (kapluifels), c. Fourneau à Réverbère (Gloeioven), d. Corps de Garde (Wachthuis) voor 20 man, e. Pite à Boulets (.... kanonskogels), f. Redoute détachée du Helder (veldwerk met aarden wal ten westen van het dorp Den Helder).*3)

In de periode 1810-1813, waarin alle batterijen een Franse naam kregen, heette het 'batterie Côte le Réperateur'. *4) De Nederlandse naam luidde 'kustbatterij Hersteller'.*5)

Door de aanleg van fort La Salle (fort Erfprins) paste de batterij niet meer in het verdedigingsplan van de Fransen. Daarom werd deze afgebroken in 1813. De bewapening (24-ponders en mortieren) werd op de halve maan op de dijk tegenover de rede geplaatst.

Batterie Roi de Rome

Van de materialen van de voormalige batterij Réperateur werd westelijk ervan een geheel nieuwe batterij aangelegd, die vernoemd werd naar de zoon van Napoleon: 'Batterie Roi de Rome'. De batterij was met een vleugel verbonden aan het fort La Salle.

Batterij tegen de Laan

Na het vertrek van de Fransen werd bij Souverein Besluit van 28 juli 1814 de naam van de 'Batterie Roi de Rome' gewijzigd in die van 'Batterij tegen de Laan'. De batterij werd niet lang hierna opgeheven.

In 1835 heeft men nog sporen van de batterij teruggevonden.

Roi de Rome (Napoléon II)

Het huwelijk van Napoléon en Marie Joséphine bleef kinderloos en werd uiteindelijk ontbonden op 18 januari 1810.

Napoléon hertrouwde bij volmacht op 7 februari 1810 met Marie-Louise. Het burgerlijk huwelijk (op 1 april 1810 in Saint-Cloud) werd gevolgd door een kerkelijk huwelijk op 2 april 1810 (Louvre).

In de Tuilleriën beviel Marie-Louise op 20 maart 1811 van een zoon die de naam kreeg: François-Charles-Joseph Bonaparte. Bij zijn geboorte kreeg hij van zijn vader de titel van 'Roi de Rome' (Koning van Rome). Na Waterloo werd hij geproclameerd tot keizer Napoléon II. Hij werd later overgebracht naar Oostenrijk waar hij in 1814 werd verheven tot hertog van Reichstadt en als Habsburgse prins werd opgevoed. In 1818 kreeg hij bovendien de titel van hertog van Parma toebedeeld. De bonapartisten hoopten dat Napoleon II op de Franse troon kwam. Zo werden er in 1816 zelfs essay (proef) munten van hem geslagen, onder andere de 1, 3, 5 en 10 centimes en de 5 francs muntstukken. Vanwege allerlei politieke redenen heeft François nooit geregeerd. Hij overleed op 22 juli 1832 op 21-jarige leeftijd in paleis Schönbrun, nabij Wenen (Oostenrijk) aan tuberculose.

François-Charles-Joseph Bonaparte werd bij zijn geboorte

Roi de Rome genoemd.`

Adolf Hitler schonk zijn stoffelijk overschot in 1940 aan Frankrijk.

Op 15 december 1940 werd de bronzen sarcofaag gebracht naar het Hôtel des Invalides te Parijs. Otto Abetz, Duitse ambassadeur te Parijs, overhandigde namens de Führer, het overschot aan admiral Jean-François Darlan namens de regering van Frankrijk.

Terwijl het grootste deel van zijn overblijfselen werden overgebracht naar Parijs, bleven zijn hart en darmen in Wenen. Zijn hart bevindt zich in Urn 42 in de "Herzgruft" van St. Augustin kerk en zijn ingewanden in Urn 76 in de "Herzogsgruft" van de Stephansdom kathedraal.

Noten:

Algemeen Rijksarchief 's-Gravenhage (ARA), Afdeling Kaarten & Tekeningen (AK&T), Oorlogmemories (OMM) nummer H 5.
Rijksarchief Noord-Holland (RA-NH), Inventaris van de archieven van de Eerstaanwezend ingenieurs der genie te Naarden, Amsterdam en Den Helder-Texel, 1802-1850. Nummer 152, Garnizoensboek houdende opgave van plans, memoriën, ingekomen- en uitgaande stukken, bestekken en andere stukken aanwezig in het archief van de Eerstaanwezend ingenieur, 1802-1810 (1 deel) "Garnizoens papier no. 1" p. 104.
ARA, AK&T, Oorlogs Plans van Vestingen (OPV), nummer H 41.
ARA, AK&T, Oorlog Situatieplans van Vestingen (SOPV) nummer H 7, 11, 11a, 11b, 19.
ARA, AK&T, OPV nummer H 41a.