Grosse Elefant

© J. van Tongeren - laaqtste bijwerking 31 januari 2012

Er waren twee soorten Fernsuchanlagen, die eenmalig gebouwd waren:

- De "Elefant" vallende onder de Stellung "Max" bij Castricum.

- De "See-Elefant" in de Stellung "Robbe" op het eiland Rømø (Denemarken)

De gegevens van een eventuele "See-Elefant" in en Saint-Fiacre (Lanmeur) en Plestin-les-Grèves (beiden in Frankrijk) zijn nog niet achterhaald.

 --------

De antennes van het "Elefant" radarapparaat in de binnenduinen van Castricum behoorde tot de Funkmessgerätestellung III. Ordnung "Max". Het werd gebruikt voor het opsporen van laagvliegende vliegtuigen.

Het Elefant-Gerät behoorde toen alleen gebruiksmatig onder de Flugmeldeorganisation der Luftflotte Reich.

Als Sonderkommando van de Luchtnachrichten-Versuchs-Regimentes in Köthen, vielen de radar en bedieningspersoneel onder de Höheren Nachtrichtenführer des Oberkommandos der Luftwaffe (Höh.Nafü O.K.L.).

Niet te verwarren met de Generalnachrichtenfüher der Luftwaffe Generallleutnant Aschenbrennger *1).

Later valt de Anlage "Elefant" onder de Fl.H. Kdtr. Schiphol.

Op last van Höh.Nafü O.K.L. werd het geheime Elefant-Gerät in de Stellung "Max" eind september 1944 naar Duitsland in veiligheid gebracht. Het gehele radar-bedieningspersoneel werd overgeplaatst naar de "See-Elefant" in de Stellung "Robbe" op het Deense eiland Rømø.

Het Elefant-Gerät speelde tevens bij de Früherfassung van vijandelijke vliegtuigen een grote rol. Met zijn bereik van 300 km had hij een voorsprong van een uur op een Freya-apparaat. Bij een aanval van de R.A.F. in het voorjaar van 1944 melde de gehele Flugmeldeorganisatie aan de Noordzeekust Anflug over de Duitse Bocht in de richting Hamburg.

De "Elefant" melde daartegen het daadwerkelijke aantal binnenvliegende vijandelijke bommenwerpers via de Scheldemonding. Hetgeen ook bleek te kloppen. Oberst Wurm *2) belde persoonlijk met de Geräte-Führer van de "Elefant" Leutnant Schützendübel en hem "an die Brust zu nehmen".

De "Elefant" was superieur t.o.v. de andere radartypen. De

Widerstandsnest 38 L Nachrichtenanlage "Elefant".

Het W.N. was gelegen in de binnenduingebied van Castricum.

De Fern Such Anlage (FuSAn) bestond uit twee grote houten vakwerk zendmasten, t.w.

• Große Elefant (90 meter), was een Sendeturm, gebouwd op het hoogste duin. De onderbouw was een betonnen bunker waarin o.a. een dieselaggregaat om de zender van stroom te voorzien.

• Kleine Elefant (40 meter), was de Empfangsturm. Deze stond ter hoogte van paal 44.

De zendmasten waren begin 1942 aangevoerd vanuit Duitsland en hadden een vaste opstelling. Ze werden door Duitse vaklieden in elkaar gezet. De bouw duurde ca. 6 maanden omdat bepaalde onderdelen te laat aangeleverd werden.

De antennes waren vervaardigd van dunne draden. Zij zonden een breed diagram van elektromagnetische golven uit of deden dienst als ontvanger van reflecterende golven.

Bezetting 14./Ln.Vers.Rgt. (14./Luftnachrichten Versuchs-Regiment)

Geräte-Führer: Leutnant Schützendübel

Sterkte 1:5:20 + Ln.St.Bergen.

Bezetting 23.8.1944:

Ld.Sch.Zug.274/VI en Ld.Sch.Zug 117/VI (Halbzug).

Baupunkt 60

Voor de verdediging van het W.N. werden twee bunkers van het type L 409A Unterstand mit aufgesetztem Geschützstand für 2.0/3.7 cm Flak gebouwd. Beide zijn nog aanwezig; zij het dat ze zijn ondergegraven.
Verder stonden er een transformatorgebouw en een aggregaatgebouw om het W.N. te voorzien van de benodigde stroom.

Huidige situatie

De houten toren van de Große Elefant werd in 1946 afgebroken.

Het ondergelegen fundament (10,6 x 10,6 m) is gelegen op het duin Uitkijk en dient thans als uitkijkpunt.

*1) Generalleutnant Heinrich Aschenbrenner (Krankenhagen 8.7.1895 - Bielefeld 11.12.1960).

*2) Oberst Hubert Wurm. Nachtrichtenführer in de 3.Jagddivision der Luftwaffe Arnhem-Deelen en als zodanig

      verantwoordelijk voor de gezamenlijke Luftaufklärungsdienst in het Nederlandse, Belgische, Noord-Franse

      en het Noordwest Duitse luchtruim.

Het BRV-complex A omvatte de navolgende bunkers: