Home/Accueil

●  Inleiding/Preface

●  Nieuws/Nouvelles

Nederlands/Néerlandais

●  De Stelling Den Helder

●  Kustartillerie/l'artillerie côtière

●  Forten/Forteresses

●  Batterijen/Batteries

●  Linies/retranchement

●  Bunkers/Abris

●  Monumenten/Monuments

Duits/Allemand

●  Bunker complexen

●  Bunkers/Abris

●  Radar

●  Mijnenvelden/Champs de mines

Overige plaatsen

●  Callantsoog

●  Den Oever

●  Petten

●  Schagen

●  Schoorl

●  Texel 

Diversen/Divers

●  Boeken/Livres

●  Links/Liens

●  Updates

●  Site 

 

 

X-Verfahren ("Wotan I")

© J. van Tongeren - Laatste bijwerking 7 juni 2009

 

 

Op één der hoogste duintoppen ten zuid-westen van Julianadorp was een "X-Gerät", codenaam "Donau" geplaatst. Het X-Verfahren zou tot de zomer van 1942 operationeel zijn. Wellicht is het nadien gebruikt als stoorzender.

 

 

Foto boek Fritz Trenkle: Duinen bij Julianadorp, het X-gerät, houten werkplaats,

houten dagverblijf en twee garages voor elk 3 Vermessungsfahrzeuge

 

Het "X-Gerät" was een radio-navigatiesysteem dat door de Luftwaffe al vroeg tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt voor de navigatie van hun bommenwerpers richting Engeland.

Het was parallel ontwikkeld naast het navigatiesysteem "Knickebein". In concept was het gelijkwaardig als de "Knickebein", maar had een veel hogere frequentie.

 

Het X-Gerät gebruikte een reeks stralen om van het doel te bepalen. De belangrijkste straal werd vernoemd naar de rivier de Weser. De "Weser" werd opgezet ten westen van Cherbourg.

Het gebruikte vanaf de heuvel Mont de Couple (62250 Saint-Inglevert) een reeks van drie zeer smalle kruisende stralen: "Rhein", "Oder" en "Elbe".

 

Het was tot dan de nauwkeurigste methode ter wereld om 's nachts vliegtuigen (Heinkel - HE 111 van KGr 100) te dirigeren. Hiervoor moesten de vliegtuigen worden uitgerust met een ontvanger (FuG 22 codenaam "Anna"", frequentie 66-77 MHz). De radio-operator kon m.b.v. de te ontvangen signalen en speciale stopwatch de grondsnelheid van het vliegtijd berekenen en zodoende accuraat het doel bepalen.

 

Het systeem werd in opdracht van de Deutsche Versuchsanstalt für Luftfahrt (DVL) ontwikkeld door de Duitse Ingenieur Dr. Johannes Plendl (1900-1992) van de Firma Telefunken

 

Foto februari 2005: Huidige situatie

Foto februari 2005: fundering werkplaats

 

De radars waren opgesteld in:

 

X1:

Julianadorp (ten zuiden van Den Helder - Nederland)

Tarnleitstrahlen, codenaam "Donau"

X2:

Cap Gris Nez (ten zuid-westen van Calais - Frankrijk)

Hauptsignal, schmaler Leitstrahl, codenaam "Elbe"

X3:

Cap Gris Nez (ten zuid-westen van Calais - Frankrijk

Vorsignal, schmaler Leitstrahl, codenaam "Oder"

X4:

Cap Gris Nez (ten zuid-westen van Calais - Frankrijk)

Vorwarnung, breiter Leitstrahl, codenaam "Rhein"

X5:

Bocht van Ecalgrain bij Cap de la Hague (ten noord-westen van Cherbourg - Frankrijk)

Marsleitstrahl, schmal, codenaam "Weser"

X6:

Bocht van Ecalgrain bij Cap de la Hague (ten noord-westen van Cherbourg - Frankrijk)

Marsleitstrahl, breit, codenaam "Spree"

X7:

Bocht van Ecalgrain bij Cap de la Hague (ten noord-westen van Cherbourg - Frankrijk)

Reserveitstrahl schmal, codenaam "Isar"

X8:

Morlaix (ten oosten van Brest - Frankrijk)

Reserve, meist Tarnbetrieb, codenaam ???

 

De X1 t/m 8 codering is geen oorspronkelijke Duitse aanduiding, maar door Trenkle gebruikt om de locaties  op een kaart te kunnen markeren.