|
|
X-Verfahren
("Wotan I")
©
J. van Tongeren
- Laatste bijwerking
7 juni 2009
Op
één der hoogste duintoppen ten zuid-westen van Julianadorp was een "X-Gerät",
codenaam "Donau" geplaatst. Het X-Verfahren zou
tot de zomer van 1942 operationeel zijn.
Wellicht is het nadien gebruikt als stoorzender.


Foto boek Fritz Trenkle: Duinen
bij Julianadorp, het X-gerät, houten werkplaats,
houten dagverblijf en twee garages voor
elk 3 Vermessungsfahrzeuge
|
Het
"X-Gerät" was een radio-navigatiesysteem dat door de Luftwaffe al vroeg
tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt voor de navigatie van hun
bommenwerpers richting Engeland.
Het was parallel ontwikkeld
naast het navigatiesysteem "Knickebein".
In concept was het gelijkwaardig als de "Knickebein",
maar had een veel hogere frequentie.
Het X-Gerät
gebruikte een reeks stralen om van het doel te bepalen. De belangrijkste straal
werd vernoemd naar de rivier de Weser. De "Weser" werd opgezet ten westen van Cherbourg.
Het gebruikte
vanaf de heuvel Mont de Couple (62250
Saint-Inglevert)
een reeks van drie zeer smalle kruisende stralen: "Rhein", "Oder"
en "Elbe".
Het was
tot dan de nauwkeurigste methode ter wereld om 's nachts vliegtuigen (Heinkel -
HE 111 van KGr 100) te dirigeren. Hiervoor moesten de vliegtuigen worden
uitgerust met een ontvanger (FuG 22 codenaam "Anna"", frequentie 66-77 MHz). De radio-operator kon m.b.v. de te ontvangen signalen en speciale
stopwatch de grondsnelheid van het vliegtijd berekenen en zodoende accuraat het
doel bepalen.
|

Het systeem werd in
opdracht van de Deutsche Versuchsanstalt für Luftfahrt (DVL) ontwikkeld
door de Duitse Ingenieur Dr. Johannes Plendl (1900-1992) van de Firma
Telefunken |
|

Foto februari 2005: Huidige situatie |

Foto februari 2005: fundering werkplaats |
De radars
waren opgesteld in:
|
X1: |
Julianadorp
(ten zuiden van Den Helder - Nederland)
Tarnleitstrahlen,
codenaam "Donau" |
 |
|
X2: |
Cap
Gris Nez (ten zuid-westen van Calais - Frankrijk)
Hauptsignal,
schmaler Leitstrahl, codenaam "Elbe" |
|
X3: |
Cap
Gris Nez (ten zuid-westen van Calais - Frankrijk
Vorsignal,
schmaler Leitstrahl, codenaam "Oder" |
|
X4: |
Cap
Gris Nez (ten zuid-westen van Calais - Frankrijk)
Vorwarnung,
breiter Leitstrahl, codenaam "Rhein" |
|
X5: |
Bocht
van Ecalgrain bij Cap de la Hague (ten noord-westen van Cherbourg -
Frankrijk)
Marsleitstrahl,
schmal, codenaam "Weser" |
|
X6: |
Bocht
van Ecalgrain bij Cap de la Hague (ten noord-westen van Cherbourg -
Frankrijk)
Marsleitstrahl,
breit, codenaam "Spree" |
|
X7: |
Bocht
van Ecalgrain bij Cap de la Hague (ten noord-westen van Cherbourg -
Frankrijk)
Reserveitstrahl
schmal, codenaam "Isar" |
|
X8: |
Morlaix
(ten oosten van Brest - Frankrijk)
Reserve,
meist Tarnbetrieb, codenaam ??? |
De X1 t/m 8 codering is geen
oorspronkelijke Duitse aanduiding, maar door Trenkle gebruikt om de locaties
op een kaart te kunnen markeren.
|